Filistin: İsrail, Doğu Kudüs’te yerleşimleri birbirinden ayıracak yol çalışmasına başlıyor

Kudüs Valiliği tarafından yapılan açıklamada, İsrail makamlarının, “Nesic el-Hayat (Hayatın Dokusu)” olarak adlandırılan ve tehlikeli bir yerleşim projesi niteliği taşıyan yol çalışmasını, sözde askeri savcılıktan yapılan bildirimin ardından tanınan 45 günlük sürenin bitmesiyle fiilen başlatmayı planladığı belirtildi.

Söz konusu projenin, “E1” olarak sınıflandırılan bölgenin ilhakına yönelik İsrail planlarının sahadaki somut uygulaması olduğu vurgulanan açıklamada, bu yol aracılığıyla işgal altındaki Doğu Kudüs’ün kırsalında bulunan yasa dışı “Maale Adumim” yerleşim birimini Kudüs’e bağlayarak kesintisiz coğrafi bağlantı kurulması ve işgal altındaki Batı Şeria’yı fiilen ikiye bölmeyi amaçladığı bilgisine yer verildi.

Açıklamada, projenin “felaket boyutunda” sonuçlar doğuracağı, bunun ulaşımda fiili bir “apartheid” düzeni oluşturacağı vurgulanarak, buna göre Filistinlilerin ana arterlerden biri olan 1 numaralı yolu kullanmalarının yasaklanacağı, Doğu Kudüs’teki Zaim Kontrol Noktası yakınlarında yer altından geçen bir tünele yönlendirilecekleri, yolun üst kısmının ise yalnızca İsrailli yerleşimcilere tahsis edileceği belirtildi.

Açıklamada, projenin Cebel el-Baba, Vadi el-Cemel yerleşimleri ile el-Ayzeriyye beldesini izole edeceği, ayrıca genişletme çalışmaları kapsamında son dönemde yaklaşık 43 yapıya yıkım bildirimi yapıldığı ve onlarca tesisin tehdit altında olduğu aktarıldı.

İsrail’in bu projeyi finanse etmek için Filistin’e ait alıkonulan vergi gelirlerini kullandığı vurgulanan açıklamada, aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, maliyeti yaklaşık 98 milyon dolar olan yol projesinin, Filistin yönetimine ait ve İsrail tarafından alıkonulan “vergi gelirlerinden” karşılanmasını onayladığı kaydedildi.

Açıklamada, yol projesinin “bitişik ve yaşanabilir bir Filistin devletinin kurulma ihtimaline vurulan en ağır darbe” olduğuna işaret edilerek, uluslararası toplumu kınamanın ötesine geçen somut adımlar atmaya ve Doğu Kudüs ve çevresinde Filistin varlığını hedef alan “etnik temizlik ve aşamalı ilhak” politikalarına karşı acil müdahale çağrısında bulunuldu.

20 bin 850 yerleşim planı onaylandı

“E1” planı, Kudüs’ü doğusundaki yerleşimlerle birbirine bağlamak amacıyla Filistinlilere ait arazilere el konulmasını ve yeni yerleşimlerin inşa edilmesini öngörüyor.

Bu plan, Filistin yerleşim alanlarının genişlemesini fiilen engellemesi nedeniyle yıllardır uluslararası toplumun tepkisine yol açmış ve uygulanması ertelenmişti.

Filistin’e ait alıkonulan vergi gelirleri, İsrail’in Filistin adına topladığı gümrük ve vergi gelirlerinden oluşuyor. İsrail, 2019’dan bu yana çeşitli gerekçelerle bu gelirlerden kesintiler yaparken, yaklaşık 9 aydır herhangi bir ödeme gerçekleştirmiyor. Bu durum Filistin yönetiminin kamu çalışanları ve özel sektöre yönelik yükümlülüklerini yerine getirmesini zorlaştırıyor.

İsrail, 8 Ekim 2023’te Gazze’de başlattığı ve iki yıl süren yıkıcı saldırılarla eş zamanlı olarak işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşim faaliyetlerini de hızlandırdı.

Filistinli yetkililere göre, yalnızca 2025 yılı içinde İsrail planlama komiteleri 34 bin 979 konut içeren 265 yerleşim planını gündeme aldı, bunların 20 bin 850’si onaylandı.