Gök bilimcilerden Samanyolu’nun büyüleyici yeni görüntüsü

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi (ICRAR) tarafından paylaşılan bu görüntü, galaksimizin güney gökyüzünü daha önce hiç görülmemiş bir derinlik ve ölçekte gözler önüne seriyor.

Süper bilgisayarlarla 18 aylık çalışma

Görüntünün montajlanması, Curtin Üniversitesi bünyesindeki doktora öğrencisi Silvia Mantovanini liderliğinde 18 ay sürdü. İki büyük radyo araştırmasından elde edilen verileri işlemek ve birleştirmek için Pawsey Süper Bilgisayar Araştırma Merkezi’nde yaklaşık 1 milyon CPU saati harcandı.

Veriler, Batı Avustralya’da bulunan Murchison Geniş Alan Dizisi (MWA) teleskobu kullanılarak toplandı. GLEAM ve GLEAM-X adı verilen bu araştırmalar için 2013 ile 2020 yılları arasında toplam 141 gece gözlem yapıldı.

Yıldızların doğumu ve ölümü radyo ışığında

Yeni görüntü, 2019’da yayımlanan önceki versiyona göre iki kat daha yüksek çözünürlük, on kat daha fazla hassasiyet ve iki kat daha geniş bir gökyüzü kapsama alanı sunuyor. Bu teknolojik ilerleme, gök bilimcilerin yıldızların yaşam döngülerini detaylı bir şekilde incelemesine olanak tanıyor.

Mantovanini’nin araştırması özellikle süpernova kalıntılarına, yani ömrünü tamamlayan yıldızların patlamasıyla geride kalan gaz ve enerji bulutlarına odaklanıyor. Görüntü sayesinde, yeni yıldızların oluştuğu “yıldız kreşleri” ile ölü yıldızların kalıntıları birbirinden net bir şekilde ayırt edilebiliyor:

Büyük kırmızı halkalar: Patlayan yıldızların (süpernova) kalıntılarını temsil ediyor.

Küçük mavi bölgeler: Yeni yıldızların aktif olarak oluştuğu bölgeleri işaret ediyor.

Gelecek nesil teleskoplar öncesi bir kilometre taşı

ICRAR ekibinden Doçent Natasha Hurley-Walker, bu çalışmanın güney galaktik düzleminin tamamını kapsayan ilk düşük frekanslı radyo görüntüsü olduğunu belirterek, bunun astronomi için heyecan verici bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Araştırmacılar, galaktik düzlem boyunca aralarında pulsarlar, gezegenimsi nebulalar ve yoğun iyonize gaz bulutlarının (HII bölgeleri) bulunduğu 98 bin radyo kaynağını katalogladı.

Bu görüntünün çözünürlük ve hassasiyetini, ancak önümüzdeki on yıl içinde tamamlanması planlanan dünyanın en büyük radyo teleskop projesi SKA-Low’un geçebileceği belirtiliyor.