NATO’nun merkezi sinir sistemi Türk mühendislerine emanet

Çok fonksiyonlu bir merkez olan ve modern orduların “merkezi sinir sistemi” olarak tanımlanan Taktik Data Linklerin ağ tasarımlarının, çoklu link planlamalarının ve link faaliyetlerinin yönetildiği Yönetim Merkezi, hava, kara ve denizdeki tüm dost unsurların birbirleriyle aynı dili konuşmasını ve aynı resmi görmesini sağlıyor.

Ağ Planlama Yazılımı ise bu merkezde kritik bir görev üstleniyor. İhbar ve komuta kontrol merkezleri, havadan erken ihbar uçakları, savaş uçakları, gemiler, radar sistemleri ve kara unsurları, füze sistemleri birbirleriyle sürekli veri konum, hedef bilgisi, radar izi gibi bilgileri paylaşıyor. Bu birimlerin her biri Link 11, Link 16, Link-22, VMF, JREAP gibi protokollerle farklı “diller” konuşabiliyor ve bunun için sınırlı bir haberleşme alt yapısı kullanılabiliyor. Ağ Planlama Yazılımı, bu karmaşık haberleşmede kimin, hangi link üzerinden, hangi tasarım ve kriptoyla, hangi frekanstan, ne zaman ve nasıl konuşacağını önceden planlayan beyin görevi görüyor.

NATO, acil ihtiyaç kapsamında gördüğü Taktik Data Link Yönetim Merkezi Ağ Planlama Yazılımı için bir süredir yürüttüğü arayışların sonunda HAVELSAN ile çalışma kararı aldı.

NATO Yetenek Kazanım Programına uyumlu olacak şekilde Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı (SHAPE) tarafından NATO’da görev alan Müşterek Arayüz Kontrol Subaylarının (Joint Interface Control Officer -JICO) çoklu link planlama görevlerinin bir uygulama desteğiyle otomatikleştirilmesi için tedariki öngörülen Taktik Data Link Ağ Planlama Yazılımı, Kriz Dönemi Acil İhtiyacı olarak planlandı ve NATO İletişim ve Bilgi Ajansı NCIA, ihtiyacın karşılanması amacıyla Bilgi İstek Dokümanı yayınlandı.

İstekli firmaların davet edildiği canlı gösterimde TDLYM Ağ Planlama Yazılımı, NATO temsilcilerinden en iyi teknik puanı aldı.

İcra edilen faaliyetler sonrasında NCIA, “JICO Automated TDL Tool” yazılımının HAVELSAN’dan tek kaynak olarak tedarik edilmesine karar verdi. Karar, NATO Yatırım Komitesi’nde onaylandıktan sonra “JICO Automated TDL Tool” yazılımının sağlanmasına yönelik sözleşme 18 Aralık 2025 tarihinde HAVELSAN ve NCIA tarafından imzalandı.

Modern orduların görünmeyen bağları

Taktik Data Link Yönetim Merkezi Ağ Planlama Yazılımı sayesinde farklı askeri araçlar, farklı üretim yıllarına veya teknolojilere sahip olsalar bile aynı dili konuşup birbirlerini görebiliyor ve aralarında taktik bilgi paylaşabiliyorlar. Bu yazılım sayesinde tüm bu farklı sistemler tek bir ağda toplanıyor ve orkestrasyonları mümkün hale geliyor.

Muharebe sahasında veri alışverişi için kısıtlı radyo frekanslarının çok verimli ve etkin kullanılması gerekiyor. Çok sayıda unsur arasındaki bu veri trafiğinin kilitlenmemesi Ağ Planlama Yazılımı sayesinde sağlanıyor.

Ağ Planlama Yazılımı, herhangi bir unsurun “kör noktada” ya da ağın dışında kalmaması için gerekli planlamaların ve tedbirlerin alınmasına imkan veriyor.

Muharebe sırasında, unsurlardan bazılarının ağdan ayrılması durumunda ağın kesintisiz devam edebilmesi için alternatifler de yine bu planlama yazılımı ile faaliyet öncesinde tanımlanıyor.

Bu yetenekler sayesinde, tüm unsurların nerede olduğu bilindiği için yanlışlıkla dost unsurların vurulmasının önüne geçiliyor. Unsurlar arasındaki veri paylaşımı çok hızlı gerçekleştirilebildiği için örneğin bir radardan alınan hedef bilgisi, saniyeler içinde o hedefi vuracak olan füzeye aktarılabiliyor. Tüm bu veriler şifrelenmiş ve karıştırmaya dayanıklı şekilde iletildiği için de yüksek bir güvenlik sağlanıyor.